Blok Zinciri Teknolojisi: Kullanım Alanları

Bitcoin, merkezi otoriteye ihtiyaç duymayan, dağınık ve dijital bir para birimi olarak, son yıllarda finans dünyasındaki popüler konuların başında gelmektedir.

İlk dönemde Bitcoin’in finansal özelliklerine duyulan ilgi, zaman içerisinde Bitcoin’e hayat veren blok zinciri teknolojisine doğru kaymaya başlamıştır.

Hemen her gün yeni bir uygulama alanını duymaya başladığımız blok zinciri teknolojisinin kullanım alanları giderek genişlemektedir.

Blok Zinciri Teknolojisinin Kullanım Alanları:

Blok zinciri teknolojisinin en önemli kullanım alanı, Kripto para kavramı ve Bitcoin olmuştur. Günümüzde Bitcoin dışında, binden fazla kripto para çeşidi olduğu bilinmektedir.

Kripto paralar dışında blok zinciri teknolojisinin özellikle güven sorunu yaşanan ve bu sorunu aşmak için aracı kişi ve kurumların (intermediaries) yer aldığı birçok iş alanında kullanılabileceği öngörülmektedir.

Blok zinciri teknolojisini kullanan birçok kavram kanıtlama ve prototip ürün çalışmaları yapılmasına rağmen gerçek hayatta kullanılan uygulamalar henüz hayata geçmemiştir.

Dolayısıyla blok zinciri teknoloji kullanan iş fikirleri oldukça ilgi çekmesine rağmen, bu fikirlerin hayata geçmesi için yatırım bütçelerine ve zamana ihtiyaç vardır.

ICO (Initial Coin Offering), blok zinciri temelli yeni iş fikilerinin fon bulmak için kullanmaya başladığı oldukça yenilikçi bir fon toplama mekanizmasıdır. (CoinMarketCap, 2018). 2013 yılında kullanılmaya başlayan bu yöntemin ilk başarılı örneklerinden birisi, döneminin en büyük ICO’su olarak yaklaşık 18 milyon USD fon toplayan Ethereum projesidir. Günümüzde blok zinciri projelerin en önemli fonlama aracı haline gelen ICO’lar, yasal statüleri hakkındaki çeşitli tartışmalara rağmen, çok ciddi miktarlarda fon toplayabilmektedirler.

Şimdi detayları olarak kullanım alanlarına bir göz atalım;

1. Finans Endüstrisi (Finance Industry):

Birçok banka ve finansal kurum, blok zinciri teknolojisinin kripto para dışındaki olası kullanım alanlarını araştırmakta ve yenilikçi çözümlere yatırım yapmaktadır.

Bu araştırmalar sonucunda çeşitli kaynaklarda yayınlanan olası bazı finansal kullanım alanları şunlardır:

  • Ödeme İşlemleri
  • Para Transferleri
  • Alış/Satış Platformları
  • Takas Yönetimi
  • Yetkilendirme, Doğrulama
  • Dijital Kimlik Yönetimi
  • Doküman Yönetimi
  • İslami Bankacılık Uygulamaları

Bankacılık alanında örnek uygulamaların öncelikle uluslararası para transferi ve yine uluslararası ticaretin finansmanı alanında öne çıktığı gözlemlenmektedir.

Ülkemizde bir bankanın da dahil olduğu Ripple, uluslararası para transferi alanında öne çıkan bir blok zinciri çözümüdür.

Uluslararası ticaretin finansmanı konusunda ise çeşitli bankaların bir araya gelip konsorsiyumlar oluşturduğu duyurulmaktadır.

2. Kamu Sektörü (Public Sector)

Blok zinciri teknolojisinin kamusal anlamda da yenilikçi kullanım alanları vardır ve öncül uygulamalar ortaya çıkmaya başlamıştır. Blok zinciri teknolojisinin kamu sektöründe kullanılabileceği bazı alanlar şunlardır:

  • Oylama
  • Doküman Yönetimi
  • Enerji Dağıtımı
  • Akıllı Kontratlar
  • Dijital Kimlik
  • Dijital Pasaport
  • Sosyal Güvenlik Sistemi
  • Vergi Sistemi

Çeşitli ülkelerde, kamusal alanda blok zinciri yatırımlarının yapılmaya başlandığı bilinmektedir. Dubai, İsviçre, İngiltere, Estonya, Singapur ve Kıbrıs blok zinciri alanındaki inovasyona öncülük eden ülkelerdendir.

Blok zinciri teknolojisi temelli yenilikçi ürünlere ilgi gösteren diğer bir kamusal alan da savunma alanıdır. Yakın zamanda gerek NATO’nun gerekse Amerikan Savunma Bakanlığının blok zinciri teknolojisiyle ilgilenmeye başladığı bilinmektedir. Amerikan Savunma Bakanlığı daha çok blok zinciri tabanlı güvenli bir mesajlaşma uygulamasına odaklanırken, NATO lojistik ve tedarik gibi daha geleneksel uygulamaların altyapısında blok zinciri teknolojisini kullanmayı hedeflemektedir.

3. Akıllı Kontratlar (Smart Contracts)

Blok zinciri teknolojisinin, sektörlerden bağımsız olarak ya da diğer bir ifadeyle birçok farklı sektörü etkileyebilecek en önemli kullanım alanlarından birisi akıllı kontratlardır.

Blok zinciri teknolojisi, farklı paydaşlar arasında dijital sözleşmelerin blok zinciri üzerinde tanımlanmasını sağlamaktadır.

Bitcoin Betik diliyle tanımlanabilen akıllı kontrat yapısı sayesinde, kontrat içeriğinde belirtilen gerekli mantıksal koşulların sağlanması durumunda, amaçlanan işlemin hayata geçmesi sağlanmaktadır.

2014 yılından duyurulan Ethereum ise Blok Zinciri 2.0 olarak adlandırılan alt yapısıyla, akıllı sözleşmeler için en çok tercih edilen blok zinciri çözümü olmuştur.

Merkezi bir otoriteye gerek duymaksızın, farklı paydaşlar arasında dijital sözleşmelerin tanımlanabilmesi ve sözleşme koşullarının takip edilerek sonucuna göre hedeflenen aksiyonların otomatik olarak hayata geçirilebilmesi, blok zinciri teknolojisinin en çok heyecan yaratan uygulama alanları arasındadır.

4. Nesnelerin İnterneti, Paylaşım Ekonomisi ve Finansal Dönüşüm (Internet of Things, Shared Economy and Financial Transformation)

Blok zinciri teknolojisinin mevcut ürün ve hizmetlerin iyileştirilmesi alanında kullanımı konusunda ar-ge çalışmaları yapılmaya devam etmektedir.

Diğer bir taraftan, blok zinciri teknolojisinin etkilerinin mevcut ürün ve hizmetleri iyileştirmenin çok daha ötesinde olacağını savunan ve buna yönelik düşünceler geliştirilen kişi ve kurumlar da vardır.

Blok zinciri teknolojisinin sağladığı merkezi otoriteye gerek duymayan dağıtık para kavramını, günümüzde öne çıkmaya başlayan nesnelerin interneti ve paylaşım ekonomisi gibi gelişmelerle birlikte değerlendirerek daha büyük etkiler yaratabileceği ifade edilmektedir.

Nesnelerin interneti konusunda en çok öne çıkan çözümlerinden bir tanesi IOTA isimli projedir. IOTA, komisyon ücretleri olmadan, dağıtık ve ölçeklenebilir bir altyapı sunmakta ve nesnelerin açık muhasebe defteri (ledger of things) olarak adlandırmaktadır.

IOTA ile ilgili diğer bir özellik, altyapı olarak blok zinciri teknolojisi değil, Tangle isimli bir teknoloji kullanmaktadır. Tangle, madenciler, bloklar ve zincir gibi kavramlar yerine, DAG isimli bir altyapı kullanmaktadır. Bu yapıda, ağın her bileşeninin, yeni bir işlem yapabilmek için daha önce yapılmış iki işlemi onaylaması gerekmektedir.

Blok Zincirine Gerçekten İhtiyaç Var mı? 

Blok zinciri teknolojisini kullanarak çeşitli iş çözümleri geliştirmeye başlayan yüzlerce girişim olduğu gibi diğer taraftan da çeşitli büyük bankalar ve firmalar tarafından oluşturulmuş konsorsiyumlar da blok zinciri alanında çözümler geliştirmeyi hedeflemektedir.

Bu gelişmelere biraz daha mesafeli duran ve blok zinciri teknolojisi etrafında oluşan yüksek beklentilerini sorgulayan ve blok zinciri teknolojisinin net faydalarının görülebileceği projelere odaklanılmasını öneren görüşler de vardır.

Bu amaçla bir projede blok zinciri teknolojisini gerçekten kullanmak gerekli mi, gerekliyse hangi tip blok zinciri yapısını kurgulamak gerekli gibi sorularınıza yanıt vermek için;

New Bilişim Teknolojileri olarak bizlere ulaşabileceğiniz telefon numaramız: 0 212 854 00 54

1
Size nasıl yardımcı olabiliriz ?
Powered by