Toplum 5.0: Süper Akıllı Toplum

Toplum 5.0; insanların, robotların ve yapay zekanın güç birliğini temsil ediyor

“Süper Akıllı Toplum” olarak da isimlendirilen “Toplum 5.0” kavramından hareketle bilim insanları, teknolojik dönüşümün insan yararına nasıl kullanılabileceği üzerine düşünüyor.


Avcılıkla başlayan toplumsal yaşam, tarım, endüstri, bilgi toplumuna evrilmiş ve son birkaç yılda ise Japonlar tarafından ortaya atılan Toplum 5.0, Süper Akıllı Toplum olarak nitelendirilmeye başlanmıştır.

Süper akıllı toplum, dijitalleşme ve yapay zekanın etkisinin her yönüyle değerlendirildiği, insanların makine ve robotlarla ilişkisinin en verimli biçimde sağlandığı bir toplum modeli olarak sunulmaktadır. Bu değerleme ekonomik, sosyolojik, demografik ve etik açıdan yapılmakta olup, söz konusu model refah içinde yaşayan insan merkezli bir toplumu hedeflemektedir.

Toplum 5.0 felsefesi ile toplumun dijital teknolojileri daha sık kullanması, hâkim olması ve tüm günlük ihtiyaçlarını bu teknolojiler vasıtasıyla gerçekleştirmesi istenmektedir. Bu değişimin toplumsal yaşam kalitesinin ve refah düzeyinin artması ve insan merkezli bir toplum yaratması hedeflenmektedir.

Bireylerin yetenekleri, bazı açılardan yapay zeka ile birlikte, eşgüdüm içinde çalışabilir hale gelecektir. Ortaya çıkacak bu yeni sisteme “Yeteneklerin İnterneti” (IoA – Internet of Abilities) adı verilmektedir. Bu yeni sistemle birlikte hem insan yeteneğinin hem de yapay zeka yeteneklerinin birbirine aktarılabilir, bağlanabilir ve sinerjik olarak aynı ortamda çalışabilir hale gelmesi mümkün olacaktır.

Dijital dönüşümün gerçekleşmesini kolaylaştıran ve hızlandıran bileşenler olarak, büyük veri, nesnelerin interneti, yapay zekâ, robotik ve blockchain teknolojileri öne çıkmaktadır.

Toplum 5.0 Kavramının Ortaya Çıkışı

Almanya tarafından geliştirilen ve dünyada endüstrinin en önemli gündem maddelerinden biri Endüstri 4.0’a karşılık, Japonya bunun da ötesine geçerek Toplum 5.0 kavramını geliştirdi.

Nasıl Endüstri 4.0’ın isim babası olarak Almanya kabul ediliyorsa Toplum 5.0’ın isim babası da Japonya’dır. Toplum 5.0 kavramı Aralık 2015’te Japonya’nın 5. Bilim ve Teknoloji Temel Planı’nda belirleyici bir kavram olarak kullanılmıştır.

Söz konusu planda Toplum 5.0, siber alan ve fiziksel alanın (gerçek dünya) tam anlamıyla entegre olduğu, gelecekteki toplumun ideal formu niteliğindeki “süper akıllı toplum” olarak tanımlanmaktadır.

Süper akıllı toplum ise; “ürünlerin ve hizmetlerin ihtiyaç duyan kişilere, ihtiyaç duydukları miktarda ve zamanda ulaştırıldığı; yaş, cinsiyet bölge gibi çeşitli farklılıkları dikkate alarak herkesin yüksek kalitede hizmet alabildiği bir toplum” olarak ifade edilmiştir.

Kavramın Japonya dışında kullanımı ise Japonya başbakanı Shinzo Abe’nin 2017 yılında Almanya’da düzenlenen CeBIT fuarında yaptığı konuşma ile başlamış ve kısa sürede kabul görmüştür.

Avcı Toplum’dan Akıllı Toplum’a Geçiş

Japon Ekonomik Organizasyonlar Federasyonu tarafından hazırlanan çalışma, Toplum 5.0 felsefesi ışığında gelişmesi beklenen ekonomi ve sosyoloji reformunu geniş kitlelere anlatmayı amaçlıyor.

Söz konusu çalışma ilk insanın doğuşundan bugüne kadar olan süreci bölümlere ayırıyor ve günümüze kadar olan süreçte toplumları

Avcı Toplum (Toplum 1.0),

Tarım Toplumu (Toplum 2.0),

Endüstriyel Toplum (Toplum 3.0),

Bilgi Toplumu (Toplum 4.0) ve

Akıllı Toplum (Toplum 5.0) olarak beşe ayırıyor.

Toplum 5.0, bir yerde de içinde bulunduğumuz dijital dönüşüm çağına ve dördüncü endüstriyel devrime hem birey hem de toplum bazında adapte olmak için rehberlik sunuyor.

Kavramın çıkış noktası olan Japonya’da, Toplum 5.0 yeterliliklerine ulaşarak çözülmesi belirlenen bazı hedefler şöyle:

• Yaşlanan dünya nüfusuna karşı çözümler geliştirmek
• Sanal dünya ile gerçek dünyanın beraber işler hale getirilmesi
• Nesnelerin İnterneti’nden toplumun çıkarları gözetilerek faydalanılması
• Çevre kirliliği ve doğal afetler için çözüm yolları üretilmesi

Çalışmada Toplum 5.0’ın geliştirilebilmesi için yıkılması gereken 5 önemli bariyer ise şöyle tanımlanıyor:

• Hukuk sistemindeki engeller
• Nesnelerin dijitalleşmesindeki bilimsel boşluklar
• Kalifiye personel eksikliği
• Sosyo-politik önyargılar
• Toplumsal direnç

Endüstri 4.0 ve Toplum 5.0

Toplum 5.0 ile her şeyden önce dördüncü sanayi devriminin Nesnelerin İnterneti (IoT), büyük veri, yapay zeka, robot ve paylaşım ekonomisi gibi yeniliklerini hem farklı endüstrilere hem de sosyal hayata dahil ederek çeşitli sosyal zorlukları çözebilen bir toplum oluşturmak amaçlanıyor.

Özetle Toplum 5.0, bir “süper akıllı” topluma işaret ediyor ve bu dönüşüme Endüstri 4.0 yani dijitalleşmenin sunduğu imkanlarla hazırlanıyor.

Bu ilişkiyi bir örnekle açıklamak gerekirse; Nesnelerin İnterneti ile toplanan büyük veri, yapay zeka tarafından yeni bir zeka türüne dönüştürülerek toplumun her köşesine ulaştırılacak. Yani Toplum 5.0’ın ilerlemesi ve gelişmesi ile ürünlerin ve hizmetlerin talep edenlere ihtiyaç duyulduğu miktarda ve zamanda ulaştırılacak olması, daha konforlu ve sürdürülebilir bir yaşam şeklini getirecek.

Toplum 5.0’ın Getireceği Önemli Çözümler

Endüstri 4.0 gibi Toplum 5.0’ın da dünyamıza önemli değişimler getirmesi bekleniyor. Bu değişimden öncelikle etkilenmesi beklenen sektörler, bu sektörlerde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri ise şöyle:

Sağlık Sektörü

Farklı hastanelerde dağınık halde bulunan tıbbi verilerin birleştirilmesi ve paylaşılması, veriye dayalı daha etkili bir tedaviyi mümkün kılar.

Uzaktan tıbbi bakım sayesinde yaşlı kişiler hastaneleri sık sık ziyaret etmek zorunda kalmaz. Ayrıca, evdeyken bile kalp atış hızı gibi sağlık verileri ölçülebilir, böylece sağlıklı yaşam ömrünü uzatmanın yolları bulunabilir.

Mobilite

Nüfusun az olduğu bölgelerde yaşayanlar için toplu taşımanın çok sınırlı olması nedeniyle alışverişe çıkmak veya hastaneye gitmek zor olabiliyor. Ancak otonom araçlar, o bölgenin sakinleri için seyahati kolaylaştırırken, drone’lar da daha kolay bir şekilde teslimat yapılmasını sağlayabilir ve böylece e-ticaret sitelerinin veya kargo şirketlerinin dağıtım elemanlarının sayısının az olması sorun olmaktan çıkar.

Altyapı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (ICT), robotlar ve uzmanlık gerektiren inceleme ve bakım sistemleri için sensörler içeren yeni teknolojiler kullanılarak, onarım gerektiren yerlerde erken tespit ve teşhis yapılabilir. Bu sayede beklenmedik kazalar en aza indirilir, onarımda harcanan süre azaltılır, aynı zamanda güvenlik ve üretkenlik artar.

Finansal Teknoloji

Yurtdışına havale yapmak, harcanan zaman ve bankaya ödenen ücretler nedeniyle zahmetli bir süreç. Ancak blockchain teknolojisi küresel işlemlerde güvenliği sağlarken zaman ve maliyet tasarrufu da sunuyor.

Süper Akıllı Toplumun Özellikleri

Toplum 5.0 tarafından hedeflenen “Süper Akıllı Toplum” un özellikleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

• Çeşitli gereksinimleri olan bireylerin gerekli ürün ve hizmetleri gerekli miktarlarda ve ihtiyaç duydukları anda temin edilmesini sağlayan bir toplum,
• Tüm insanların yüksek kaliteli hizmetler alabileceği bir toplum,
• İnsanların yaş, cinsiyet, bölge veya dil gibi çeşitli farklılıklarına izin veren rahat, refah içinde yaşayabilecekleri bir toplum.

Bu tür bir toplum ise, avcılık toplumu, tarım toplumu, sanayi toplumu ve bilgi toplumu sonrasında bilimsel ve teknolojik yeniliklerin yol açtığı dönüşümler sayesinde oluşabilmektedir.

• Toplum 1.0’ı, doğa ile uyumlu bir arada bir arada avlanan ve toplanan insan grupları olarak,
• Toplum 2.0’ı tarımsal üretime, artan organizasyon ve ulus inşasına dayalı gruplar olarak,
• Toplum 3.0’ı, Sanayi Devrimi yoluyla sanayileşmeyi teşvik eden ve seri üretimi mümkün kılan bir toplum olarak,
• Toplum 4.0’ı, bilgi ağlarını birleştirerek katma değer sağlayan bir bilgi toplumu olarak,
• Toplum 5.0’ı ise, refah içinde insan merkezli bir toplumu hedefleyen Toplum 4.0 üzerine kurulmuş bir bilgi toplumu olarak açıklamıştır.

Toplum 5.0 ve Getirdiği Yenilikler

Evlerde

Nesnelerin internetinin fazlaca kullanıldığı Toplum 5.0’ın insanın yaşadığı, faaliyet gösterdiği her alana katkısı büyüktür. Bu katkılardan en önemlisi ev yaşantımıza yaptığı katkıdır. Sözgelimi, evlerimizdeki buzdolaplarında mevcut malzemelerin listesi bu yolla tutulabilmekte ve bunlarda azalma olduğunda internet yardımıyla markete sipariş verilebilmektedir.

Ayrıca, kişinin eve gitmek üzere aracına binip kontağı çalıştırmasıyla birlikte aracın eve kaç dakikada gidebileceğini hesaplayarak buna göre evin kişinin beklentilerine uygun hale getirilmesini (evin sıcaklığının ayarlanması, mikrodalgadaki yemeğin ısıtılması, kahvenin pişirilmesi v.b.)

Eğitimde

Ayrıca Toplum 5.0 eğitimin hemen her düzeyinde ve hatta sürekli eğitimin en etkin ve verimli şekilde yapılmasına önemli katkılar sunmaktadır. Bu kapsamda, Toplum 5.0’daki yeni eğilimlerin neler olduğu, eğitimde meydana getirebileceği değişiklikler, eğitim kurumları tarafından dikkatlice ele alınmalıdır.

Bugün neredeyse herkes interneti her zaman kendi kişisel cihazlarıyla kullanmaktadır. Bu yolla öğrenme yaygın şekilde gerçekleşmektedir. Kişiler, Google, Bing, Google Scholars ve diğerlerini veya Google Classroom, One Note, Moodle gibi öğrenme sistemlerini kullanmaktadır.

İnternet bağlantısına erişimi olan öğrenciler kolayca ve hızlı bir şekilde her tür bilgiyi alabilmekte, çeşitli sosyal medya ve iletişim kanalları ile hızlı bir şekilde bilgi alışverişi yapabilmekte, kitap veya diğer okul ekipmanlarını satın almak zorunda kalmadan bir öğrenme yönetim sistemini kullanarak daha hızlı çalışabilmektedir.

Yapay Zeka ile Birlikte…

Değişimi yönlendiren bir başka unsur da yapay zekadır. Yapay zeka, öğrenme ve öğretmede bireysel ihtiyaçları destekleyebilecek şekilde kişiselleştirilmiş olup, öğrencilerin öğrenmelerine katkıda bulunmakta, durumlarına uyan içerik veya kaynaklar hakkında bazı tavsiyeler vererek, öğrenme materyalini anlamayan öğrencilere bile yardımcı olabilmektedir. Öğretmenler için ise, öğrencilerin çalışmalarını izleme ve öğrenme materyalleri hazırlama gibi konularda katkı sunabilmektedir. Yapay zeka çok uyumludur ve alışkanlıklarımızı bilebilmektedir.

Öğrenciler belirli içeriği aramak için Google veya YouTube’u kullandıklarında, yapay zeka, kişi istemeden alışkanlıklarına göre öneriler sunmaktadır. Bu öğrencilerin ve öğretmenlerin konuyla ilgili ve hızlı bilgi almasını çok kolaylaştırmaktadır.

Covid 19’da Toplum 5.0

Toplum 5.0 sadece olağan dönemlerde önem taşımamakta, toplumların maruz kaldığı bazı felaketlerde de uygulanabilir olmaktadır.

Gerçekten de, Aralık 2019’da Çin’in Vuhan kentinde başlayan ve 18 Nisan 2020 Dünya’da Türkiye’de dahil 180’den fazla ülkede 2.094.884 kişinin hastalanmasına ve 135.569 kişinin ölümüne neden olan Covid-19’la birlikte Toplum 5.0’ın daha da fazla önem kazanmaya başladığı görülmektedir.

İnsanları evlerinde kalmaya mahkûm eden, birçok işyerinin geçici ya da sürekli olarak kapanmasına, çok sayıda çalışanın geçici ya da sürekli işsiz kalmasına neden olan bu salgın pek çok şeyi kökünden değiştirmiş olup ileride de hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı inancı toplumda yerleşmiştir. Bilim insanları bu tür salgınların ileride yeniden ortaya çıkabileceği endişesini taşımaktadır.

Global nitelikteki bu salgın insan sağlığı bakımından ölümleri, ciddi ve ağır tedavi gerektiren süreçleri beraberinde getirirken, toplumsal yaşamı da önemli ölçüde etkilemektedir. Sokağa çıkma yasaklarının uygulandığı pek çok ülkede ve hemen her düzeyde e-tabanlı uzaktan eğitim sistemleri kullanılmakta, alışverişlerde elektronik sipariş yöntemine ve eve teslimata yoğun şekilde başvurulmaktadır.

Elektronik tabanlı alt yapıya ve deneyime sahip işletmeler ve eğitim kurumlarının bu işleyişi sağlamakta herhangi bir zorluk çekmediği aşikârdır. Kurumsal düzeydeki bu uyumun yanı sıra devletlerin digital ortamın insan yaşamını kolaylaştırmasına yönelik politikalarının da bu kapsamda önemli rolü bulunmaktadır.

Salgının ortaya çıktığı Çin’de insanların sokağa çıkmasının ve bulaşıcılığının artmasının önüne geçmek amacıyla insanlar tarafından yapılan sokak temizliği, taşımacılık gibi işlerin robotlar tarafından yapılması sağlanabilmiştir.

Ayrıca Covid 19 toplumsal yaşamda sadece ileri teknolojili cihazların, elektronik aletlerin değil, beşeri sermaye olan insanın da önemini yitirmediğini bir kez daha göstermiştir.

Bu kapsamda Türkiye’de doktorundan, hemşiresine ve hasta bakıcısına kadar tüm sağlık personelinin bu çok ciddi sağlık sorununu gidermede en önemli rolü üstlendiği görülmüştür. Diğer taraftan, Toplum 5.0’ın e-tabanlı sistemleri kurabilen, çalıştırabilen, kullanabilen ve bu sistem ve cihazlara sahip birey, kurum ve toplumları gerektirdiğini de karşı karşıya kaldığımız bu son olay çok açık bir şekilde ortaya koymuştur.

Sonuç olarak

Her türlü nesnenin, insanın ve kavramın veri aracılığıyla birbirine bağlanacağı bir dönem olan Toplum 5.0 hızla yaklaşıyor. Süper akıllı toplum olarak tanımlanan Toplum 5.0’dan beklenen ise dijitalleşmeden sonuna kadar faydalanarak hayata rahatlık, kolaylık ve değer katan yenilikler sunmak.

New Bilişim Teknolojileri olarak Yapay Zeka , Dijital Dönüşümler,  Büyük Veri Teknolojileri, Robotik Yazılım Çözümleri, Nesnelerin İnterneti Uygulamaları ,Özel Yazılımlar, Yenilikçi ve En Son Teknolojiler üzerine çalışmaktayız.

Kurumunuz ile sizler de bu Akıllı Dünyada yer almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz. New Bilişim Teknolojileri’ne   0 212 854 00 54 numaralı telefondan veya internet sitesinden  7/24 ulaşabilirsiniz.

New Bilişim Teknolojileri olarak bizler de Coronavirus için sorumluluklarımızı yerine getiriyor ve Maske takıp sosyal mesafeye dikkat ediyoruz. Lütfen sizlerde kendinizin ve Dünyamızın  sağlığı için üzerinize düşeni yapın.

 

Open chat
1
Size nasıl yardımcı olabiliriz ?